🌺 નાની મારી વાત :૪૫ 😊

નાની મારી વાત : ૪૫

                           રથયાત્રા 

        રવિવારનો દિવસ એટલે મજાનો દિવસ. આખો દિવસ બસ રમ્યા જ કરવાનું. દર રવિવારની જેમ જ શિવાંશ, જૈનીલ, ધ્યાના, અનવી, જયક્રીશ, સિદ્ધાંત અને ધ્યેય વહેલી સવારે ભેગા થયા. આજે કઈ રમત રમવી? તે ચર્ચા કરવા લાગ્યા. ધ્યાનાએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું, " આજે કદી ન રમ્યાં હોય તેવી નવી રમત રમીએ. બધાં યાદ કરો. તમારી શાળામાં રમાતી રમતો. બધાં વિચાર કરવાં લાગ્યાં. અનવી એકદમ બોલી ઉઠી! ' આંધળી ખિસકોલી ' બધાંને નવાઈ લાગી. પરંતું નવી રમત હોઈ રમવાની ઈચ્છા થઈ આવી. ધ્યેય ઉતાવળો બોલ્યો, ' પણ અનવી ! આપણે આંધળી ખિસકોલી ક્યાંથી લાવીશું?' અનવીથી હસી પડાયું. હસતાં હસતાં અનવી બોલી, ' અરે ભઈલા એમાં આપણે આંખે પાટા બાંધીને રમત રમવાની હોય છે. હું મારી નાનીની સરકારી શાળામાં ભણું છું. અમારા પ્રજ્ઞા વર્ગમાં અમને આ રમત રમાડતાં હતાં. આ રમતમાં એક બાળકની આંખે પાટા બાંધીને બીજાં બાળકોને પકડવા જવાનું હોય છે. રમતમાં જોડાયેલા બીજા બાળકો જુદા જુદા પ્રકારનાં અવાજો કરીને બોલાવશે. દાવ લેનાર અવાજની દિશામાં પકડવા જશે.' બધાંને તો ખૂબ જ આનંદ આનંદ થઈ ગયો. સોસાયટીમાં ખુલ્લી જગ્યામાં બધાં પહોંચી ગયા. ધ્યાનાની નાની ઓઢણી આંખે પાટો બાંધવા માટે લીધી. મસ્તીથી બધાં ચીસો પાડીને રમતનો આનંદ લેતાં હતાં. બધાંને આ રમત રમવાની ખૂબ જ મઝા પડી. બાળકો રમતાં હતાં એવામાં રસ્તા પરથી ઢોલ નગારાં વાગતાં સંભળાયા. ઘણાં બધાં લોકો હતાં. વચ્ચે એક મોટો રથ આવતો હતો. આજુબાજુ લોકો ' જય જગન્નાથ - જયજગન્નાથ ' ના નારા બોલતાં હતાં. બધાં બાળકોએ રમવાનું બંધ કરીને ઓટલા ઉપર ચઢીને જોવા લાગ્યાં. સિદ્ધાંત બોલ્યો, ' આ શું છે ? રથમાં કયા ભગવાનને બેસાડ્યા છે ? કેમ બધાં ભગવાનને આંખે પાટા  બાંધ્યા છે? શું ભગવાનને પણ આંધળી ખિસકોલી રમવા લઈ જાય છે ?' એકસામટા ઘણાં બધાં સવાલો પૂછી સિદ્ધાંત રથયાત્રા જોવા લાગ્યો.

      બાળકોની નજીક એક વૃદ્ધ કાકા ઊભા હતાં. કાકા પણ આ ખુલ્લા મેદાનમાં ચાલવા માટે આવ્યા હતાં. રથયાત્રા પૂર્ણ પસાર થઈ ગયા બાદ, તે કાકાએ બાળકોને બાંકડા પર શાંતિથી બેસવા જણાવ્યું. કાકાએ કહ્યું,  " વ્હાલાં બાળકો, આ રથયાત્રા આપણે જોઈ. આ રથયાત્રા દર વર્ષે આષાઢ મહિનાની સુદ બીજને દિવસે આવે છે. આ તહેવાર રથયાત્રાના નામે ઓળખાય છે. આ રથમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ તેમનાં ભાઈ બલરામ અને બહેન સુભદ્રાજી હોય છે. આ ત્રણેય ભાઈ બહેન તેમનાં મામાના ઘરે ગયાં હોય છે.જગન્નાથજી અને  બેન સુભદ્રાજી મામાના ઘેર  રહેવા ગયા હતા.ત્યાં તેમને વધારે જાંબુ ખાવાથી આંખો  આવી હતી. મામાએ મોસાળ માંથી નવા કપડા,વસ્તુ ઓ લઈ આપી  આંખોની દેશી દવા કરી .ઘેર મુકવા ગયા. આંખો  ચેપી રોગ છે, તેથી આંખે પાટા બાંધ્યા.  મોસાળ માં બધા  સબંધીઓ  ખબરઅંતર પુછવા લાગ્યા. બધાંને  સાનુકૂળ પડે તેમ ભાગવાન  રથ પર બેસીને નગરયાત્રામાં ફરવા ( ભક્તોને દર્શન આપવા )  નીકળ્યા. આવી લોક કથા છે. ભગવાન જગન્નાથજી,બળદેવજી અને સુભદ્રાજીને રથમાં બેસાડીને તેમનો રથ લાંબી રાસ વડે બધાં ભક્તો ખેંચે છે. આ વખતે સૌનો પ્રસાદ આપાય છે. ભગવાનનો જય જયકાર ગવાય છે. આ દિવસે જ્યારે રથયાત્રા નીકળે ત્યારે અવશ્ય વરસાદનાં અમી છાંટણા થાય છે. 

    જગન્નાથપુરી અને અમદાવાદમાં નીકળતી રથયાત્રા આ તહેવારનું મુખ્ય આકર્ષણ છે. આ દિવસથી  કચ્છી પ્રજાના નૂતન વર્ષની શરૂઆત થાય છે. ગામનાં લોકો એકબીજાને અષાઢી બીજના રામ રામ કહી શુભેચ્છાઓ પાઠવે છે. 'બધાંને અષાઢી બીજનાં રામ રામ ' કહે છે. વિશ્વમાં આશરે ૧૦૮ શહેરોમાં રથયાત્રા યોજાય છે. ઓડિશામાં પૂરી ખાતે યોજાતી રથયાત્રા ભારત અને વિશ્વની સૌથી જૂની રથયાત્રા છે.

    કાકાની સરસ મજાની વાત સાંભળી શીવાંશ,જૈનીલ, અથર્વ, જયક્રીશ, ઘ્યાના, ધ્યેય, અનવી અને સિદ્ધાંત બધાં જ બાળકો ખૂશ ખૂશ થઈ ગયા. રથયાત્રા વિષે એક નવીન પ્રકારની વાત સાંભળી. બધાં જ બાળકો કાકાને રામ રામ કહી પગે લાગ્યા અને આશીર્વાદ મેળવી પોતપોતાના ઘરે ગયાં.

જાગૃતિ પંડ્યા,

ન. પ્રા. કન્યા શાળા નં.૨૮,

બાકરોલ,આણંદ.

મો. નં. : 9429664549