🌹🌹બાળકો ઈચ્છે છે કે બધાં સાથે રહે, બધાં જ ધર્મોનો સાર એક જ છે. ભગવાનના સ્વરૂપ અલગ છે બાકી, ઈશ્વર એક જ છે. 🙏🙏

“બધાં જ ધર્મો મારા છે, मानवता धर्म हमारा है। ”

બાળક કદી નથી ઇચ્છતું કે, બધાં ધર્મો અલગ હોયકે બધાં ભગવાન અલગ અલગ રહે. બાળકનું પવિત્ર મન અને હૃદય હંમેશા સર્વ ધર્મ સમભાવ ઈચ્છે છે. મનુષ્ય જેમ જેમ મોટો થતો જાય છે તેમ તેમ ધીરે ધીરે બધાં પડો ઉમેરાતા જાય છે. 

વર્ગખંડમાં ધીરે ધીરે બધાં ભગવાન ગોઠવાઈ ગયા,

જ્યાં અજાણતા જ બાળકો ઊત્તમ બોધ શીખવી ગયા.

હંમેશાં બાળકોને કંઇક કહેવા કરતાં તેઓ જાતે શું કરે છે તે જોવા જાણવામાં મને વધારે રસ હોય છે. વૈભવીએ માટીકામમાં સુંદર મજાનું શિવલિંગ બનાવ્યું. ઘણાં દિવસો સુધી આ શિવલિંગ તિજોરી પર રહ્યું. ઘણી વખત અન્ય સામાન લેતાં મૂકતાં કદાચ નીચે પડી જવાની બીકે કોઈએ શિવલિંગને, બાજુમાં ગોખલો હતો તેમાં મૂકી દીધું. અત્યાર સુધી સચવાયેલું શિવલિંગ બાળકોએ વઘારે સારી રીતે સચવાય તે માટે પાસેના ગોખલામાં વધારાનો સામાન લઈને સાચવીને મૂકી દીધું હશે. ( મને એવું લાગ્યુ. ) એમ જ ઘણાં દિવસો પસાર થઈ ગયાં. 

 બાળકોને મેં જણાવ્યું કે તોરણ વિનાનો વર્ગ મને નથી ગમતો માટે આપણે દિવાળી વેકેશન પછી વર્ગ શણગારીશું. બાળકો ખુશ થઈ ગયા. બાળકોને સમજાઈ ગયું કે, શણગારેલો વર્ગ સુંદર લાગે. તો 

વિજ્ઞાનમેળા પછી વધેલા સામાન માંથી કંઇક કાપકૂપ કરીને ચોંટાડતા હતાં પણ કંઈ મેળ પડ્યો નહી. પણ મને એટલી ખબર પડી કે, બાળકોને કઈક કરવું છે. 

ખબર નહીં પણ ક્યાંકથી બાળકો શિવલિંગ વાળો ગોખલો શણગારવા લાગ્યાં. બસ, અત્યાર સુધી આટલું મેં જોયેલું,,,,, એ પછી તાલીમો ને રજાઓ બાદ પંદર દિવસે શાળામાં આવવાનું થયું. આવીને કસોટીઓ તપાસવાની ધૂનમાં બાળકોને મળાયુ નથી…..

અને,,, આજે ( 19 ઓકટોબર ) અચાનક જ વૈભવી અને આયતબાનુ શાળામાં ઓફિસ આગળથી ખોબો ભરીને પાંદડા અને ફૂલો લઈને જતી જોઈ. 

મેં કહ્યું, “ આટલાં બધાં ફૂલ પાંદડા ક્યાં લઈ જાઓ છો? “ 

વૈભવી બોલી, ‘ મેડમ શિવલિંગ પર ચઢાવવાના છે. ‘ 

તરત જ, 

આયતબાનુ રણકી,

 ‘ મેડમ ત્યાં શિવલિંગ પણ છે, મસ્જિદનો ( અલ્લા) ફોટો છે અને ઈસુ ખ્રિસ્તનો ફોટો પણ છે. અમે દરરોજ બધાંને ફૂલો ચઢાવીએ છીએ. ‘

હું તો સાંભાળી જ રહી. મને હવે વર્ગખંડમાં જોવા જવાની ઈચ્છા થઈ. તરત જ ન જઈ શકી પરંતુ થોડા સમય પછી ગઈ ત્યારે જોઈને મને ખૂબ આશ્ચર્ય સાથે હૃદય દ્રવી ઉઠ્યું. મનમાં થયું કે, બાળકો ક્યાં ઇચ્છે છે કે બધાં અલગ અલગ રહે. 

વસુધૈવ કુટુમ્બકમની ઉત્કૃષ્ઠ ભાવના બાળકોમાં જોઈ હૈયુ ખીલી ગયું. 

 ‘ગુણથી ભરેલા ગુણીજન દેખી હૈયુ મારું નૃત્ય કરે’ આ કળી પ્રાર્થનામાં ગવાતી હતી, પણ આજે અનુભવી પણ ખરી. વાહ! આવી જ ભાવના સૌ માં હોય તો? 

 मजहब नहीं शिखाता आपस में बैर रखना।

“मनुष्य है हम मानव धर्म निभाएंगे। “  

શ્રીનીલાબેને પણ આ દ્રશ્ય જોઈને બાળકોને સમજાવતા કહ્યું, 

“ માનવ ધર્મ મહાન. મોટામાં મોટો ધર્મ એ જ માનવતા. તમને કોઈનું દુઃખ જોઈને દુઃખ થાય એ મનાવતા અને એ જ ધર્મ. “ 

ખરેખર બાળકો આપણને કેટલું બધું શીખવી જાય છે.

 બાળકોમાં આવી ભાવના જોઈ, આજનો દિવસ સફળ થયો.

Really You All are Great 👍 My Lovely Students. બાળ દેવોને શત શત પ્રણામ. 

🌹🙏🌹🙏🌹🙏🌹

શિવ ભક્ત રાવણ અને શિવ તાંડવ સ્તોત્ર

શિવ ભક્ત રાવણ અને શિવ તાંડવ સ્તોત્ર 

શ્રી રામની તુલનામાં રાવણ ખલનાયક જરૂર હતો પરંતુ તેનામાં ઘણા બધા વિદ્યમાન ગુણ પણ હતા. રાવણ એક કુશળ રાજનીતિજ્ઞ, મહાપરાક્રમી, અત્યંત બળશાળી, અને અનેક શાસ્ત્રોનો પ્રકાંડ જ્ઞાતા હતો. રાવણના શાસન દરમિયાન લંકા નગરીનો વૈભવ ઉપર હતો. વાલ્મીકી રામાયણ અનુસાર, મહર્ષિ પુલત્સ્યના પુત્ર ઋષિ વિશ્ર્વાનો પુત્ર હતો રાવણ. ઋષિ વિશ્ર્વાણી પત્નિ કૈકસીએ અશુભ સમયમાં ગર્ભ ધારણ કર્યું હતું. અને તેના ગર્ભમાંથી રાવણનો જન્મ થયો હતો. એક વાર કૈકસીએ ઋષિ વિશ્ર્વાની ખુબજ સેવા કરી. તેનાથી પ્રસન્ન થઈને તેણે કૈકસીને વરદાન માંગવા કહ્યું. ત્યારે કૈકસીએ કહ્યું કે મને એવા પુત્રનું વરદાન આપો જે દેવતાઓ થી પણ વધુ શક્તિશાળી હોય અને તેમને યુધ્ધમાં પરાજિત કરી શકે. વરદાન મુજબ કૈકસીએ થોડા સમય પછી એક પુત્રને જન્મ આપ્યો. આ બાળકના દસ માથા અને વીસ હાથ હતા. આ બાળક ખૂબજ તેજસ્વી અને ખુબજ સુંદર હતું. જયારે કૈકસીએ પોતાના પતિને પૂછ્યું આ બાળકને આટલા બઘા હાથ અને માથા કેમ છે, ત્યારે ઋષિએ કહ્યું તમે અદભુત બાળક માંગ્યું હતું. આ બાળક જેવું પૃથ્વી પર બીજું કોઈ બાળક નહિ હોય. જન્મના ૧૧ માં દિવસે બાળકનું નામકરણ કરવામાં આવ્યું અને તેનું નામ રાવણ રાખવામાં આવ્યું. રાવણ તેના પિતા વિશ્ર્વાના આશ્રમમાં જ મોટો થયો હતો. રાવણ ઘણી બધી કલાઓ માં નિપુણ હતો. રાવણ મહાદેવના મહાન ભક્ત હતા, ઘણી વાર્તાઓમાં પ્રચલિત છે કે તે શિવની પૂજા કરવા દૂર દક્ષિણમાં સ્થિત લંકાથી દરરોજ કૈલાશ પર્વત પર આવતો હતો. તે તેની સમક્ષ ભગવાન શિવની સ્તુતિ કરતો હતો. આ ક્રમમાં, રાવણે 1008 શ્લોકો રચ્યા, જે શિવ તાંડવ સ્તોત્ર તરીકે ઓળખાયા. રાવણ સંગીતમાં ખૂબ નિપુણ હતો. શિવની સ્તુતિ સાંભળીને ભોલેનાથ ખૂબ જ ખુશ થયા. શિવ તાંડવ એ એવા વિશેષ મંત્રોનો સંગ્રહ છે, જેના પાઠ કરવાથી વ્યક્તિને વિશેષ ફળ મળે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જે વ્યક્તિ આ સ્તોત્રનો પાઠ કરે છે તે તમામ પાપોમાંથી મુક્ત થાય છે અને તેની બધી મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે એકવાર જ્યારે રાવણ તેના પુષ્પક વિમાનમાં પ્રવાસ કરી રહ્યો હતો, ત્યારે તે જંગલ વિસ્તારમાંથી પસાર થઈ રહ્યો હતો. શિવ તે પ્રદેશના પર્વત પર ધ્યાનમાં બેઠા હતા. શિવના ગણ નંદીએ રાવણને રોક્યો અને કહ્યું કે અહીંથી પસાર થવું દરેક માટે પ્રતિબંધિત છે, કારણ કે ભગવાન તપસ્યામાં મગ્ન છે. આ સાંભળીને રાવણ ગુસ્સે થયો. તેણે પોતાનું વિમાન નીચે ઉતારી અને નંદીની સામે ઊભા રહીને નંદીનું અપમાન કર્યું અને પછી શિવ બેઠા હતા તે પર્વતને ઉપાડવાનું શરૂ કર્યું. આ જોઈને શિવએ અંગૂઠા વડે પર્વત દબાવ્યો, જેના કારણે રાવણનો હાથ પણ દબાઇ ગયો અને ત્યારબાદ શિવને, પોતાને મુક્ત કરવાની પ્રાર્થના શરૂ કરી. આ ઘટના પછી તે શિવનો ભક્ત બન્યો. એવું પણ કહેવામાં આવે છે કે એકવાર નારદજીના ઉશ્કેરાટ પર રાવણે પોતાના ભગવાન મહાદેવને કૈલાસ પર્વત સાથે લંકા લાવવાનું વિચારવાનું શરૂ કર્યું. તે પોતાના વિમાનમાં કૈલાસ પર્વત પર ગયો અને ત્યાં ગયા પછી તેણે પર્વતને ઉપાડવાનું શરૂ કર્યું. જ્યારે પર્વત ફરવા લાગ્યો, ત્યારે માતા પાર્વતીએ પૂછ્યું કે ભગવાન, આ પર્વત કેમ આગળ વધી રહ્યો છે. ત્યારે શિવએ કહ્યું કે મારો ભક્ત રાવણ મને પર્વત સાથે લંકા લઈ જવા માંગે છે. પછી ભગવાન શંકરે તેમનું વજન વધાર્યું અને તેના અંગૂઠાથી થોડું દબાવ્યું, પછી કૈલાસ પર્વત ફરીથી જ્યાં હતો ત્યાં તે આવી ગયો. આ કારણે રાવણનો હાથ દબાઇ ગયો અને તેણે માફ-‘શંકર-શંકર ‘કહેવાનું શરૂ કર્યું – એટલે કે માફ કરો, માફ કરો અને વખાણ કરવાનું શરૂ કરો. આ માફી અને વખાણ પાછળથી ‘શિવ તંડવ સ્તોત્ર’ કહેવાયા.

શિવ તાંડવ સ્તોત્રમાં શંકરનું રુદ્ર સ્વરૂપનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. આ સ્તોત્ર જણાવે છે કે કેવી રીતે ભગવાન શિવ સમગ્ર બ્રહ્માંડનો નાશ કરે છે અને તેને વશ કરી શકે છે. શિવના આ સ્વરૂપને પ્રાપ્ત કરવા માટે તાંડવ સ્તોત્રનો પાઠ કરવામાં આવે છે. શિવ તાંડવ સ્તોત્ર ભોલેનાથના અનેક અવતારોનું વર્ણન કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, આ લખાણમાં રાવણે મુખ્યત્વે શિવને ચંદ્રમૌલીશ્વર, નટરાજ અને અર્ધનારીશ્વર કહ્યા છે. ચંદ્રમૌલીશ્વર એ શિવનો મુખ્ય અવતાર છે જે શિવના મુંડમાલામાં ચંદ્રથી શોભે છે. શિવના નૃત્ય સ્વરૂપની પ્રશંસા કરવામાં આવે છે જ્યારે તેમને નટરાજ તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે, જે જીવન અને મૃત્યુના ચક્રને વ્યક્ત કરે છે. શિવની વિશિષ્ટતા અર્ધનારીશ્વર સ્વરૂપમાં વર્ણવવામાં આવી છે, જ્યાં તેમનું શરીર અર્ધ નારીશ્વર સ્વરૂપમાં છે.

રામે રાવણને માર્યો

રામે રાવણને માર્યો 

નમસ્તે વ્હાલા બાળકો. આજે વિજયા દશમી એટલે કે દશેરાનો તહેવાર છે. આજે તમે રાવણ દહન જોવા જતાં હશો પણ તેનું શું મહત્ત્વ છે સાથે સાથે રાવણને મારનાર ભગવાનશ્રી રામનું બાળપણની થોડી વાતો જાણીએ.આ શુભ દિવસ પૌરાણિક મહત્વ ધરાવે છે, કારણ કે તે વિજયી ક્ષણ તરીકે માનવામાં આવે છે જ્યારે ભગવાન રામે રાક્ષસ રાજા રાવણ અને તેની દુષ્ટ સેનાને સચ્ચાઈ અને દુષ્ટતાની વચ્ચેની લાંબી લડાઈ પછી પરાજીત કરી હતી. આ વિજયને કારણે દશેરા વિજય દશમી, વિજય દિવસ તરીકે નામ આપવામાં આવ્યું છે. દશેરાએ દિવસનું પણ પ્રતીક છે જ્યારે દેવી દુર્ગાએ મહિષાસુરની પ્રચંડ સેનાનો સામનો કર્યો અને તેનો નાશ કર્યો હતો, આખરે રાક્ષસનો વધ કર્યો હતો. આ તહેવાર, સમગ્ર ભારતમાં ખૂબ જ ઉત્સાહ સાથે ઉજવવામાં આવે છે, તે તેની સાથે દુષ્ટતા પર સચ્ચાઈનો વિજય થયો તે સંદેશ આપે છે. દશેરા સાથે સંકળાયેલી બીજી પરંપરા એ પૂતળાંનું ધાર્મિક દહન છે, જે વિરોધીઓની હારનું પ્રતીક છે. રાવણ, મેઘનાદ અને કુંભકરણના પૂતળાઓને સળગાવી દેવામાં આવે છે, જે દુષ્ટતા પર સચ્ચાઈની ભવ્ય જીતને દર્શાવે છે. 'વિજયા દશમી' એ માનવ મનમાં વસતા વિકારો અને કામ-ક્રોધ-લોભ-મોહ-મત્સરનું દહન કરીને આત્મવિજયની પ્રતિષ્ઠા સાથે તેની પ્રસ્થાપનાનું મહાપર્વ છે. વેર-ઝેર અને ઈર્ષ્યાભાવનું જો દહન થશે તો જ વહાલ અને સખાભાવનું પ્રાગટય થાય. આજનાં દિવસે લોકો અસ્ત્ર-શસ્ત્ર અને વાહનનું પૂજન કરે છે.ભગવાન શ્રી રામે રાવણને માર્યા પછી અવધમાં ઉત્સવ મનાવવામાં આવ્યો હતો. આખી અયોધ્યા નગરી શણગારવામાં આવી હતી. અયોધ્યાના લોકો શ્રી રામને ખૂબ પ્રેમ કરતાં હતાં. ઘણાં લોકોએ ચૌદ વર્ષ સુઘી અખંડ ઉપવાસ કરીને રામની અને રાજ્યની પ્રતિક્ષા કરી હતી. આવા ભગવાન શ્રી રામ વિશે પણ થોડું જાણીએ.

    ભગવાન રામનો જન્મ અયોધ્યાના રાજા દશરથને ત્યાં થયો હતો. તેઓ તેમની પ્રથમ પત્ની કૌશલ્યાના એકમાત્ર સંતાન હતા. એવું કહેવાય છે કે રાવણના શ્રાપને કારણે રાજા દશરથ સંતાન પ્રાપ્તિ કરી શક્યા નહોતા, ત્યારપછી તેમણે ગુરુ વશિષ્ઠની સલાહ લઈને વિશેષ અનુષ્ઠાન કર્યું. શ્રીંગી ઋષિના બલિદાન પછી, અગ્નિમાંથી પ્રગટ થયેલા દૈવી પુરુષે દશરથની ત્રણ પત્નીઓને ખીર આપી અને આ પ્રસાદ ચાખ્યા પછી, તેમને ચાર પુત્રો થયા, જેમાંથી રામ સૌથી મોટા હતા. તેમનો જન્મ ચૈત્ર મહિનાના શુક્લ પક્ષની નવમી તારીખે બપોરે થયો હતો (આ તારીખ હવે રામ નવમી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે). એવું પણ માનવામાં આવે છે કે જ્યાં રામ મંદિરનું ઉદ્ઘાટન થવાનું છે તે જ જગ્યાએ શ્રી રામનો જન્મ થયો હતો. ગોસ્વામી તુલસીદાસના શ્રી રામચરિતમાનસના બાલકાંડમાં ઉલ્લેખ છે કે જ્યારે રામનો જન્મ થયો ત્યારે બધી તિથિઓ દુઃખી થઈ ગઈ. તેમની તિથિએ રામનો જન્મ કેમ ન થયો એનું તેમને દુઃખ હતું. ભગવાન વિષ્ણુના સાતમા અવતાર હતા. આ જ કારણ છે કે પૃથ્વી પર દુષ્ટતા અને અત્યાચારનો નાશ કરવા માટે તેઓ કૌશલ્યાને નારાયણના રૂપમાં પ્રથમ જન્મ્યા હતા. તે સમયે, તેના ચાર હાથ (હાથ) અને તેનું આખું શરીર પીળા વસ્ત્રોમાં દેખાતું હતું. તે દરમિયાન તે હળવાશથી હસતો હતો. તેમનું રૂપ જોઈને કૌશલ્યાએ પ્રાર્થના કરી અને કહ્યું, "હે ભગવાન! હું તમને બાળકના રૂપમાં જોઈતી હતી. કૃપા કરીને તે રૂપમાં આવો." આ વિનંતી પછી ભગવાન બાળકના રૂપમાં આવ્યા અને જોર જોરથી રડવા લાગ્યા. રડ્યા પછી, જ્યારે આ સમાચાર દશરથ સુધી પહોંચ્યા, ત્યારે તેમણે બ્રહ્માનંદ (ખૂબ પ્રસન્ન થઈને) પ્રાપ્ત કર્યા. વિવાસવાન ગોત્ર એ શ્રી રામનું નામ હતું જે ઇક્ષ્વાકુ કુળના રઘુવંશ અને સૂર્યવંશના હતા. તેમને રામ નામ તેમના પિતાના ગુરુ વશિષ્ઠ પરથી પડ્યું હતું. રામચરિતમાનસમાં પણ તેનો ઉલ્લેખ છે. આ નામ આપતાં ગુરુ વશિષ્ઠે કહ્યું હતું - જે આનંદનો સાગર છે, જે સુખની રાશિ છે, જેનું એક કણ ત્રણ લોકને સુખી કરે છે, જે જગતને આનંદ આપનાર છે અને જેઓનું ધામ છે. સુખ...તેનું નામ રામ છે.

જ્યારે શ્રી રામ નાના હતા, ત્યારે તેઓ થમ્પ વડે ચાલતા હતા. કાદવમાં રમતી વખતે તે પોતાની જાતને ગંદુ કરી લેતો હતો પરંતુ પ્રેમ અને સ્નેહને કારણે તેના પિતા અને સમ્રાટ દશરથ હજુ પણ તેને ગળે લગાવીને તેની સાથે રમતા હતા. રામ જ્યારે થોડા મોટા થયા ત્યારે તેઓ શિસ્તબદ્ધ રહેવા લાગ્યા. રામ સૌથી મોટા હતાં. દરરોજ સવારે માતા-પિતા અને ગુરુના ચરણ સ્પર્શ કર્યા પછી જ તેઓ અન્ન જળ લેતા હતા. પોતાના સહિત, તે ચાર ભાઈઓ (લક્ષ્મણ, ભરત અને શત્રુઘ્ન) માં સૌથી પ્રતિષ્ઠિત અને બુદ્ધિશાળી હતા. તેનામાં શ્રેષ્ઠ ગુણ એ હતો કે તેને કોઈની ખામી દેખાતી નહોતી.ભગવાન રામે બાળપણમાં પણ ચારિત્ર્ય અને ગૌરવ દર્શાવ્યું હતું. માતાને પૂછ્યા વગર કોઈ કામ ન કર્યું. દરેક વખતે તેના માટે માતાની સંમતિ જરૂરી હતી.

મૃદુલાબેન પુનમચંદ જોશીના ચરણોમાં મારી ભાવપુષ્પ રૂપી શ્રધ્ધાંજલી. 🙏 મમ્મીનાં પ્રેમ જેટલો જ તારો પ્રેમ, માટે જ મા એટલે માસી

મમ્મીનાં પ્રેમ જેટલો જ તારો પ્રેમ, માટે જ મા એટલે માસી 

મૃદુલાબેન પુનમચંદ જોશીના ચરણોમાં મારી ભાવપુષ્પ રૂપી શ્રધ્ધાંજલી.

માસી,,, તારી સાથે વિતાવેલી પળો કાયમ યાદ રહેશે. હર હંમેશ તુ મને યાદ રહેશે. કેમ? કેમકે મારા જીવન ઘડતરમાં તારો પણ અમૂલ્ય ફાળો છે. તે જે જીવનલક્ષી શિક્ષણ આપ્યુ છે તે મને આજદિન સુધી કામમાં લાગ્યું છે અને તે સમયે તુ યાદ આવે, આવે ને આવે જ.

માસી, આટલી મોટી થયા પછી પણ, તારા ઘરે સ્ટીલના નાના ડૉલકામાં તારું મનપસંદ મેં જાતે બનાવેલું ( ગુંદાનું ભરેલું શાક) આપી અને તારા ઘરે જમીને ડૉલકામાં ભરીને ઘર માટે કંઈક ને કંઈક ખાવાનું લઈ જવું આજે પણ ગમે છે. 

મારા જીવનલક્ષી ઘડતરમાં ફાળો :- 

   ઘરમાં કચરા પોતા ઉત્તમ રીતે કરતાં તો તે જ શીખવ્યા. હું જ્યારે ઝાડુ પોતુ મારુ ત્યારે રસોઈ કરતાં કરતાં તુ જોવા આવે અને બતાવે કે આ રીતે ભાર દઈને કરાય. 

વાસણ નાના છાબડામાં લઈને બહાર રખ્યા, માટી , લીંબુ, ઢેખારો, વપરાયેલી દવાના પિચરક. સાબુ તો ક્યાં એ વખતે હતાં? તેલવાળા કે ચીકણાં વાસણ માટીથી જ કોરા કરીને ઘસાય. એકદમ ચાંદી જેવા અને પિત્તળના વાસણ સોના જેવા ચમકાવવાની મઝા પડે!!! કોરા કરવાના નહી પણ બાજુમાં એક બેસવા માટે લાંબી નાની ઓટલી પણ ઊંધા પાડવાના એટલે તાપમાં સરસ કોરા થઈ જાય.

નદી કિનારે કેવી રીતે કપડાં ધોવાય? વાત્રક નદીએ જવા માટે તારા ઘરની સામે એક નાની ગલી માંથી પસાર થઈને ઢાળ ઉતારવાનો. કપડાં ભરેલું સ્ટીલનું ટબ તે માથે લીધું હોય ને મેં હાથમાં નાની ડોલ, સાબુ બ્રશ અને લાકડાનો પાયો ( ધોકો) પકડ્યો હોય. તુ આગળ અને હું પાછળ ચાલુ. ઢાળ ઊતરીને નદીના વહેતાં પાણીમાં કપડાં ધોવા એ એક માસ્ટરી છે. પત્થર પર સાબુ બ્રશ કરીને પાયા મારવાના અને છુટ્ટા વહેતાં પાણીમાં કપડાં નીતરવાના….. એ પાણીમાં કપડાં છુટ્ટા થાય અને એ કપડાં સાથે રમત કરવાની મને મઝા પડે. છેલ્લે બે ચાર કપડાં હું ધોવા માંગુ. મારાથી કપડાં વહેતાં પાણીમાં તણાઈ જાય અને તે લેવા હું પાણીમાં દોડું. માટે જ માસી મને “મહોતા “ ધોવા આપે એટલે તણાઈ જાય તો પણ વાંધો નહીં. મને એમ થાય કે આવી રીતે વહેતાં પાણીમાં કપડાં ધોતાં મને ક્યારે આવડશે? ( બસ એ સમયે માસી સાથે મહોતા ધોયા પછી કદી નદીમાં કપડાં ધોયા નથી - હા, માસી સાથે હોય ત્યારે જ જવાય. ) 

 તારી સાથે આ નદીએ કપડાં ધોવા જવાનું બહુ ગમતું. 

સરસ મજાની રસોઈ બનાવવી તે શીખવાડી. સંજયભાઈ માટે રોટલી બનાવવાનું આવે ત્યારે ગમે. અંદર નાનું રસોડું, સાંકળી ચોકડી અને એ જ તારી હૂંફ વાળું રસોડું ત્યાં બેસી જમવું અને જમવાનું બનાવવું ખૂબ ગમે. 

 બીમારીમાં માસી જોઈએ જ :-

તાવ આવે કે શરદી સળેખમ થાય, ડૉ.વ્યાસ સાહેબની દવા લઇને સીધુ માસીને ઘરે જ જવાનું. ડોક્ટરની દવાનો અને તારા પ્રેમનો બંન્ને ડોઝ એક સાથે મળી જાય એટલે તરત જ રાહત. જો કોઈ સંજોગોમાં બિમારી વખતે માસીને ઘરે ન જવાયું હોય તો, સંદેશો મોકલાવવો પડે, માસી તુ આવીને માથે હાથ ફેરવે ને ખબર અંતર પૂછે એટલે તરત બેઠા થઈ જવાય. માસી આવે એટલે તરત ચેતના આવી જાય.

નાનપણમાં મને પીળીયો થયેલો ત્યારે એક મહીના સુધી તારા ઘરે રહેવા મળ્યું હતું. તારા હાથના બાજરીના રોટલા અને મગ અને મધ પણ…. જલ્દી જલ્દી આરામ થઈ જાય!!! 

મારા સીમંત પછી માસી અઠવાડિયે બે વખત આવે જ. મારે આ સમયે શું ખાવું, તંદુરસ્ત બાળક માટે કેવો આહાર વિહાર રાખવો તે સમજાવે. મમ્મીને પણ મારા માટે શું ( વસાણું- ગુંદર- મેથીપાક- સૂંઠ/ ગંઠોડા વગેરે…) ખવડાવું અને ડિલિવરી પછી શું તૈયાર રાખવું તે સલાહ આપે. મને ને મમ્મીને ઘણું બધું શીખવે. 

માસીના ઘરે જવું ગમે :-

 દર અઠવાડિયે મમ્મી સાથે માસીના ઘરે જવુ ગમે. ચાલતાં ચાલતાં પાછલા રસ્તે ઘાંચીવાડા માંથી જવાનું. એટલો આનંદ હોય કે ના પૂછો વાત!!! ક્યારેક રાત્રે પણ જઈએ. 

માસીના ઘરે પ્રવેશવા પાછળ નાની બારણી જેવો પ્રવેશ દ્વાર! નાના બારણાં માંથી પ્રવેશી ચાર પાંચ પગથિયાં નીચે ઉતરીને ઘરમાં પ્રવેશ કરવાનો અને સીધું જ હીંચકા પર. આખી દુનિયાનો આનન્દ અને સુખ અહીં જ મળે. 

ચેતુ બેન જીજા આવે ત્યારે અવશ્ય જવાનું. જાતજાતની વાતો કરવાની/ સંભાળવાની અને નવું નવું માસી ખાવાનું બનાવે તે ખાવાનું….. માસી અમારા માટે કંઇક ને કંઇક ખાવાનું રહેવા દે. જે બનાવ્યું હોય તે ખાવાનું અને માસીના હાથનું બધુ જ ભાવે.

સંજયભાઈ સાથે વાંચવા જાઉં ત્યારે માસી અમારા માટે મનગમતા નાસ્તા બનાવે. ઉનાળાના દિવસોમાં, હું ને સંજય રાત્રે શેરીમાં ઓટલા પર કે ખાટલા પર સરકારી સ્ટ્રીટ લાઈટમાં મોડા સુધી વાંચીએ અને લખીએ. અમે ભણીએ અને માસી ખુશ થાય અને અમારી સેવામાં હાજર.

માસી મારી પાસે તો તારી ઘણી બધી વાતો છે પણ મમ્મી સાથેની તમારી વાતો અને સાચા હૃદયનો પ્રેમભાવ અને લાગણીઓ પણ હું જાણું છું. તમારા બંને બહેનોના પ્રેમનો સમુદ્રમાં હંમેશા મેં ભરતી જ જોઈ છે કદી ઓટ નથી જોઈ. અને આ જ પ્રેમ મેં પણ અનુભવ્યો છે. 

આજનાં પ્રસંગે બસ પરમ કૃપાળુ પરમાત્માને એ જ પ્રાર્થના કે , માસીના આત્માને શાંતિ આપે અને વૈંકુંઠમાં વાસ થાઓ. 

ગણિત વિજ્ઞાન પ્રદર્શન વિભાગ : 2 નગર પ્રાથમિક શાળા નંબર ૩૩, ભાઈકાકા નગર બાકરોલ આણંદ.૧૯/૯/૨૪

જીસીઇઆરટી , ગાંધીનગર પ્રેરીત અને જિલ્લા શિક્ષણ અને તાલીમ ભવન , આણંદ

બાળ વૈજ્ઞાનિક પ્રદર્શન – ૨૦૨૪ – ૨૫       

          વિજ્ઞાન કૃતિ 

વિભાગ : 2

Transport and communication

નગર પ્રાથમિક શાળા નંબર 33, ભાઈકાકા નગર બાકરોલ આણંદ.

કૃતિનું નામ : સાદો વિદ્યુત પરિપથ 

કૃતિનો સિદ્ધાંત : વિદ્યુત ઊર્જાનું પ્રકાશ ઊર્જામાં રૂપાંતર.

બાળ વૈજ્ઞાનિકોનાં નામ : 

૧. નૌમાન વસિમભાઈ મલેક 

૨. સેફિલ સમીરભાઈ વહોરા 

બેગલેસ ડે Activites , ન. પ્રા. શાળા નંબર 33, ભાઈકાકા નગર, બાકરોલ આણંદ.

આજરોજ અમારી શાળા શાળા નંબર 33 ભાઈ કાકા નગરમાં બેગલેસ ડે અંતર્ગત બાળકોને માટીકામ અને કુંભારીકામ શીખવવામાં આવ્યું. માટીકામ શીખવવા માટે શાળામાં શ્રીઅશ્વિનભાઇ આવેલ હતા. શ્રી અશ્વિનભાઈ ઘરેથી જરૂરી સામાન લઈને આવ્યા હતા. જેમકે, ચાકડો, માટી અને અન્ય જરૂરી સામાન. સૌ પ્રથમ આ ભાઈએ માટી કેવી રીતે તૈયાર કરવી તેની સમજ આપી.  કેવી માટી પસંદ કરવી. આ બઘી સમજ આપી. માટીને ચાળીને ઝીણી કરતાં શીખવ્યું. માટી કામમાંથી કયા કયા પ્રકારની વસ્તુઓ બને છે તેની  સમજ આપવામાં આવી. ત્યારબાદ બાળકોને  કુંજો, પાણીનો ગ્લાસ,  કુલડીઓ  અને ગલ્લો ચાકડા પર કેવી રીતે બનાવાય તે સમજાવ્યું. 

માટીમાંથી બનતાં વાસણો અને માટલાં પણ બનાવી બતાવ્યા. આ તમામ માટીની વસ્તુઓનું પ્રત્યક્ષ નિદર્શન કરાવ્યું.  ત્યારબાદ બાળકોને વારાફરતી  બોલાવીને માટીકામ શીખવવામાં આવ્યું હતું. બાળકોએ સૌ પ્રથમ વખત આ રીતે કામ કર્યુ હતુ તો બાળકો ખૂબ જ ઉત્સાહિત હતાં. બાળકોમાં નવું નવું બનાવવાનો, જાણવાનો અને શીખવાનો અનોખો ઉત્સાહ જણાયો. બાળકોએ પણ સરસ મજાનાં નાનાં મોટાં અને વિવિઘ કોડિયાં, ગલ્લા, ગ્લાસ અને કુલડીઓ બનાવી. આવેલ ભાઈ બાળકોને ખૂબ સરસ રીતે શીખવતા હતા. આમ, ઘણી બધી માટીનો ઉપયોગ કરીને બાળકોએ ઘણું સારું કામ કરી બતાવ્યું. માટીમાં રમ્યા પણ ખરાં. અંતે બઘી જ વસ્તુઓનું એક પ્રદર્શન ભરીને બાળકો સાથે એક ગૃપ ફોટો લેવામાં આવ્યો. આ પણ એક એવી કલા છે જેનાં વડે બાળકો ભવિષ્યમાં દ્રવ્ય ઉપાર્જન કરી શકે. આમ, શાળામાં બેગ લેસ ડે અંતર્ગત માટી કલાકારી શીખવવામાં આવી અને માટી કલાકારી કરવામાં આવી. 

બેગલેસડે અહેવાલ 

આર્ટ એન્ડ ક્રાફટ 

આજરોજ અમારી નગર પ્રાથમિક શાળા નંબર 33 માં બેગ લેસ ડે અંતર્ગત આર્ટ એન્ડ ક્રાફટ કરાવવામાં આવ્યું.

  શાળામાં આવેલા બે ભાઇઓએ બાળકોને અગાઉ બનાવેલાં માટીનાં કોડિયાં અને માટીમાંથી બનાવેલ અન્ય વસ્તુઓને કેવી રીતે શણગારવુ તે શીખવાડ્યું. જુદા જુદા રંગો અને પીંછીની મદદથી બાળકોને માટીનાં કોડિયાં રંગ્યા. બાળકોએ પણ પોતાની સૂઝ સમજ વડે અલગ અલગ રંગો વડે આકર્ષક બનાવ્યાં. સુકાઈ ગયા બાદ તેની ઉપર  ગોળ, લંબગોળ અને ચોરસ આકારના કાચના ટુકડાઓ ચોંટાડી સરસ રીતે સજાવ્યાં.

  ઉપરાંત બાળકોને રંગીન કાગળ માંથી કાતર વડે કટિંગ કરીને સુંદર વસ્તુઓ બનાવતાં શીખવાડી. રંગબેરંગી ફૂલો અને કાગળ માંથી બનતી અન્ય વસ્તુઓ બનાવતાં શીખવાડી. બાળકોએ સુંદર મજાની કાગળ માંથી વસ્તુઓ બનાવી. બાળકો આજે આ આર્ટ એન્ડ ક્રાફટ તાલીમ માંથી ઘણું શીખ્યા અને શીખવાડ્યું. બાળકોને ખૂબ આનંદ આવ્યો. કંઇક નવું શીખ્યાનો આનંદ માણ્યો. સૌ બાળકો ખુશ હતાં. આવી તાલીમોથી બાળકો ઘણું શીખે છે અને ભાવિ જીવનમાં ઉપયોગ કરી દ્રવ્ય ઉપાર્જન પણ કરી શકે છે. 

ચિત્ર વર્ણન કરતી વખતે કઈ કઈ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું. ( ધોરણ ૫ થી ૮ નાં બાળકો માટે ખાસ)

નમસ્તે વ્હાલા બાળકો,

એક આદર્શ ચિત્ર વર્ણન કેવી રીતે કરી શકાય ? તે જોઈએ. 

* ચિત્ર વર્ણન અર્થ સભર હોવું જોઈએ.

* ચિત્ર વર્ણન ભાવવાહી હોવું જોઈએ.

* લય બદ્ધ હોવું જોઈએ.

* રસપ્રદ હોવું જોઈએ.

* એક સળંગ વાર્તા સ્વરૂપે વર્ણન કરેલું હોવું જોઈએ.

* પાંચ છ અલગ અલગ વાક્યો સ્વરૂપે કરવાં કરતાં એક વાક્ય પછીનું વાક્ય એકબીજા સાથે બંધાયેલું રહે તેમ લખવું.

@  પ્રથમ ચિત્ર જોઈને વર્ણન માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતા શબ્દોની એક અલગ જગ્યાએ યાદી બનાવવી. 

@  આ તમામ શબ્દોનો અર્થ સભર ઉપયોગ કરીને અનુબંધિત વાકયો લખવા.

# અહીં એક નમુના માટે ઉપર મુજબ આપેલા ચિત્રનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. તમે તમારી રીતે પણ કરી શકો છો. 

( FLN અંતર્ગત લેખનમાં  હોશિયાર બાળકો માટે જો કોઈ જગ્યાએ માર્કસ  કપાય છે તો ફક્ત અને ફકત ચિત્ર વર્ણનમાં. બાળકો બાળકની કક્ષા મુજબ પાંચ છ વાક્યોમાં વર્ણન તો કરે છે, પણ એક શિક્ષક બાળકને પૂરેપૂરા ગુણ આપવા ઈચ્છતા નથી કે આપી શકાય તેમ લખાણ પણ હોતું નથી. તો આવા બાળકોને બે ત્રણ ગુણ ઓછા આવે છે. 

તો આવાં બાળકો માટે, આ ઉદાહરણ રૂપે તૈયાર કરેલું ચિત્ર વર્ણન છે. તમારા બાળકોનાં ગ્રુપમાં મોકલી શકો છો, જેથી બાળકોને માગૅદશૅન મળી રહે. )