શિવ ભક્ત રાવણ અને શિવ તાંડવ સ્તોત્ર

શિવ ભક્ત રાવણ અને શિવ તાંડવ સ્તોત્ર 

શ્રી રામની તુલનામાં રાવણ ખલનાયક જરૂર હતો પરંતુ તેનામાં ઘણા બધા વિદ્યમાન ગુણ પણ હતા. રાવણ એક કુશળ રાજનીતિજ્ઞ, મહાપરાક્રમી, અત્યંત બળશાળી, અને અનેક શાસ્ત્રોનો પ્રકાંડ જ્ઞાતા હતો. રાવણના શાસન દરમિયાન લંકા નગરીનો વૈભવ ઉપર હતો. વાલ્મીકી રામાયણ અનુસાર, મહર્ષિ પુલત્સ્યના પુત્ર ઋષિ વિશ્ર્વાનો પુત્ર હતો રાવણ. ઋષિ વિશ્ર્વાણી પત્નિ કૈકસીએ અશુભ સમયમાં ગર્ભ ધારણ કર્યું હતું. અને તેના ગર્ભમાંથી રાવણનો જન્મ થયો હતો. એક વાર કૈકસીએ ઋષિ વિશ્ર્વાની ખુબજ સેવા કરી. તેનાથી પ્રસન્ન થઈને તેણે કૈકસીને વરદાન માંગવા કહ્યું. ત્યારે કૈકસીએ કહ્યું કે મને એવા પુત્રનું વરદાન આપો જે દેવતાઓ થી પણ વધુ શક્તિશાળી હોય અને તેમને યુધ્ધમાં પરાજિત કરી શકે. વરદાન મુજબ કૈકસીએ થોડા સમય પછી એક પુત્રને જન્મ આપ્યો. આ બાળકના દસ માથા અને વીસ હાથ હતા. આ બાળક ખૂબજ તેજસ્વી અને ખુબજ સુંદર હતું. જયારે કૈકસીએ પોતાના પતિને પૂછ્યું આ બાળકને આટલા બઘા હાથ અને માથા કેમ છે, ત્યારે ઋષિએ કહ્યું તમે અદભુત બાળક માંગ્યું હતું. આ બાળક જેવું પૃથ્વી પર બીજું કોઈ બાળક નહિ હોય. જન્મના ૧૧ માં દિવસે બાળકનું નામકરણ કરવામાં આવ્યું અને તેનું નામ રાવણ રાખવામાં આવ્યું. રાવણ તેના પિતા વિશ્ર્વાના આશ્રમમાં જ મોટો થયો હતો. રાવણ ઘણી બધી કલાઓ માં નિપુણ હતો. રાવણ મહાદેવના મહાન ભક્ત હતા, ઘણી વાર્તાઓમાં પ્રચલિત છે કે તે શિવની પૂજા કરવા દૂર દક્ષિણમાં સ્થિત લંકાથી દરરોજ કૈલાશ પર્વત પર આવતો હતો. તે તેની સમક્ષ ભગવાન શિવની સ્તુતિ કરતો હતો. આ ક્રમમાં, રાવણે 1008 શ્લોકો રચ્યા, જે શિવ તાંડવ સ્તોત્ર તરીકે ઓળખાયા. રાવણ સંગીતમાં ખૂબ નિપુણ હતો. શિવની સ્તુતિ સાંભળીને ભોલેનાથ ખૂબ જ ખુશ થયા. શિવ તાંડવ એ એવા વિશેષ મંત્રોનો સંગ્રહ છે, જેના પાઠ કરવાથી વ્યક્તિને વિશેષ ફળ મળે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જે વ્યક્તિ આ સ્તોત્રનો પાઠ કરે છે તે તમામ પાપોમાંથી મુક્ત થાય છે અને તેની બધી મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે એકવાર જ્યારે રાવણ તેના પુષ્પક વિમાનમાં પ્રવાસ કરી રહ્યો હતો, ત્યારે તે જંગલ વિસ્તારમાંથી પસાર થઈ રહ્યો હતો. શિવ તે પ્રદેશના પર્વત પર ધ્યાનમાં બેઠા હતા. શિવના ગણ નંદીએ રાવણને રોક્યો અને કહ્યું કે અહીંથી પસાર થવું દરેક માટે પ્રતિબંધિત છે, કારણ કે ભગવાન તપસ્યામાં મગ્ન છે. આ સાંભળીને રાવણ ગુસ્સે થયો. તેણે પોતાનું વિમાન નીચે ઉતારી અને નંદીની સામે ઊભા રહીને નંદીનું અપમાન કર્યું અને પછી શિવ બેઠા હતા તે પર્વતને ઉપાડવાનું શરૂ કર્યું. આ જોઈને શિવએ અંગૂઠા વડે પર્વત દબાવ્યો, જેના કારણે રાવણનો હાથ પણ દબાઇ ગયો અને ત્યારબાદ શિવને, પોતાને મુક્ત કરવાની પ્રાર્થના શરૂ કરી. આ ઘટના પછી તે શિવનો ભક્ત બન્યો. એવું પણ કહેવામાં આવે છે કે એકવાર નારદજીના ઉશ્કેરાટ પર રાવણે પોતાના ભગવાન મહાદેવને કૈલાસ પર્વત સાથે લંકા લાવવાનું વિચારવાનું શરૂ કર્યું. તે પોતાના વિમાનમાં કૈલાસ પર્વત પર ગયો અને ત્યાં ગયા પછી તેણે પર્વતને ઉપાડવાનું શરૂ કર્યું. જ્યારે પર્વત ફરવા લાગ્યો, ત્યારે માતા પાર્વતીએ પૂછ્યું કે ભગવાન, આ પર્વત કેમ આગળ વધી રહ્યો છે. ત્યારે શિવએ કહ્યું કે મારો ભક્ત રાવણ મને પર્વત સાથે લંકા લઈ જવા માંગે છે. પછી ભગવાન શંકરે તેમનું વજન વધાર્યું અને તેના અંગૂઠાથી થોડું દબાવ્યું, પછી કૈલાસ પર્વત ફરીથી જ્યાં હતો ત્યાં તે આવી ગયો. આ કારણે રાવણનો હાથ દબાઇ ગયો અને તેણે માફ-‘શંકર-શંકર ‘કહેવાનું શરૂ કર્યું – એટલે કે માફ કરો, માફ કરો અને વખાણ કરવાનું શરૂ કરો. આ માફી અને વખાણ પાછળથી ‘શિવ તંડવ સ્તોત્ર’ કહેવાયા.

શિવ તાંડવ સ્તોત્રમાં શંકરનું રુદ્ર સ્વરૂપનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. આ સ્તોત્ર જણાવે છે કે કેવી રીતે ભગવાન શિવ સમગ્ર બ્રહ્માંડનો નાશ કરે છે અને તેને વશ કરી શકે છે. શિવના આ સ્વરૂપને પ્રાપ્ત કરવા માટે તાંડવ સ્તોત્રનો પાઠ કરવામાં આવે છે. શિવ તાંડવ સ્તોત્ર ભોલેનાથના અનેક અવતારોનું વર્ણન કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, આ લખાણમાં રાવણે મુખ્યત્વે શિવને ચંદ્રમૌલીશ્વર, નટરાજ અને અર્ધનારીશ્વર કહ્યા છે. ચંદ્રમૌલીશ્વર એ શિવનો મુખ્ય અવતાર છે જે શિવના મુંડમાલામાં ચંદ્રથી શોભે છે. શિવના નૃત્ય સ્વરૂપની પ્રશંસા કરવામાં આવે છે જ્યારે તેમને નટરાજ તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે, જે જીવન અને મૃત્યુના ચક્રને વ્યક્ત કરે છે. શિવની વિશિષ્ટતા અર્ધનારીશ્વર સ્વરૂપમાં વર્ણવવામાં આવી છે, જ્યાં તેમનું શરીર અર્ધ નારીશ્વર સ્વરૂપમાં છે.