🙍બાલવૃંદ 😊 / ધોરણ - 8 / નગર પ્રાથમિક શાળા નંબર. 31, આણંદ. 🙋💁🙆🙅🤷

💥Peer Learning એટલે શું?

પીઅર લર્નિંગ એ વિદ્યાર્થીઓની એકબીજા સાથે અને તેમની પાસેથી શીખવાની પ્રક્રિયા છે. સામાન્ય રીતે શિક્ષણ અને શીખવાની પ્રવૃત્તિઓ જેમ કે વિદ્યાર્થીઓની આગેવાની હેઠળની વર્કશોપ, અભ્યાસ જૂથો, પીઅર-ટુ-પીઅર લર્નિંગની ભાગીદારી અને જૂથ કાર્યના માધ્યમથી સુવિધા આપવામાં આવે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, પીઅર-ટુ-પીઅર લર્નિંગ ત્યારે થાય છે જ્યારે એક અથવા વધુ વિદ્યાર્થીઓ અન્ય વિદ્યાર્થીઓને શીખવે.

બાલવૃંદની રચના

ધોરણ 3 થી 12 ના તમામ બાળકોને ભેદભાવ વિના ચાર જૂથમાં વહેંચવામાં આવશે. તેથી દરેક ધોરણમાં ચાર જૂથ હશે.

દરેક કિન્ડરગાર્ટનમાં ધોરણ 3 થી 12 ના વિદ્યાર્થીઓની પ્રમાણસર સંખ્યા રાખવામાં આવશે.

શક્ય હોય ત્યાં સુધી, દરેક વર્ગમાં તમામ પ્રકારના વિદ્યાર્થીઓને આવરી લેવા માટે કિન્ડરગાર્ટન્સમાં જૂથો બનાવવામાં આવશે. હોશિયાર વિદ્યાર્થીઓની જેમ, વિશેષ જરૂરિયાતો ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ અને રમતગમત અને કલામાં એકસરખું સારું પ્રદર્શન કરતા વિદ્યાર્થીઓને દરેક જૂથમાં વિભાજિત કરવામાં આવશે.

વિવિધ રસ ધરાવતા બાળકોને કિન્ડરગાર્ટન જૂથમાં સમાન રીતે વહેંચવામાં આવશે.

શાળામાં એ જ રીતે તે ધોરણના ચારેય જૂથના વિદ્યાર્થીઓને જોડીને બાળકોના ચાર જૂથ બનાવવામાં આવશે.

અહીં નોંધ કરો કે કોમ્યુનિકેશન જૂથના નામ દરેક ધોરણમાં સમાન છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો દરેક વર્ગમાં એક જૂથનું નામ આર્યભટ્ટ હોય તો શાળાના આર્યભટ્ટ જૂથમાં દરેક પ્રકારના આર્યભટ્ટ જૂથની તમામ વિગતો હોય છે. તે જ રીતે બાકીના ત્રણ જૂથો પણ તે શાળામાં આ જ નામથી કાર્યરત થશે.

બાલવૃંદની સમજ

બાલવૃંદને લીધે શાળાકીય પ્રવૃત્તિઓમાં વિદ્યાર્થીઓની સહભાગિતા વધારી શિક્ષકોનું કાર્ય સરળ બનાવશે અને વિદ્યાર્થીઓમાં નેતૃત્વ, જૂથ ભાવના, જવાબદારીની ભાવના, આત્મ વિશ્વાસ વગેરે જેવાં અનેક કૌશલ્યો ખીલવી વિદ્યાર્થીઓનો સર્વાંગી વિકાસ કરશે.

કિન્ડરગાર્ટન એ શાળાની નિયમિત અને સહ-અભ્યાસિક સુવિધાઓમાં વિદ્યાર્થીઓને તેમની રુચિઓ અને ક્ષમતાઓના આધારે વિવિધ જૂથોમાં વિભાજીત કરીને તેમની પ્રવૃત્તિમાં વધારો કરવા અને વર્ષ દરમિયાન વિવિધ વિષયો અને વૃદ્ધિ વિકસાવવા માટેની સિસ્ટમ છે.

કિન્ડરગાર્ટનને શાળાકીય શિક્ષણના નવા સ્વરૂપ તરીકે નહીં પરંતુ શાળામાં રોજબરોજની શૈક્ષણિક અને સહ-અભ્યાસિક પ્રવૃત્તિઓમાં જૂથ કાર્યમાં વિદ્યાર્થીઓને વધુ સક્રિય રીતે સામેલ કરવાની પ્રક્રિયા તરીકે જોવામાં આવશે. કિન્ડરગાર્ટન એવી વ્યવસ્થા છે જેમાં ધોરણ 3 થી 12 ના તમામ બાળકોને જૂથોમાં વહેંચવામાં આવે છે અને આ જૂથો અનુસાર વર્ગખંડ અને શાળાની પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લે છે. બાળકોમાં જૂથોમાં રહેવાની જન્મજાત વૃત્તિ અને વિવિધ જૂથો વચ્ચે સકારાત્મક તંદુરસ્ત સ્પર્ધા વિદ્યાર્થીઓના સર્વાંગી વિકાસ તરફ દોરી જશે.

*****************************************

બાલવૃંદની રચના ધો. 3થી 12 માટે 

બાલવૃંદ અંતર્ગત પાયાગત વાચન, લેખન, ગણન તેમજ સામયિક મૂલ્યાંકન કસોટીઓની પૂર્વ તૈયારી, વિષયવસ્તુ આધારિત ક્વીઝ વગેરે જેવી શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ કરવામાં આવશે.

બાલવૃંદના માધ્યમથી પ્રાર્થનાસભા, વિશેષ દિન અને તહેવારની ઉજવણી, રમતગમત વગેરે જેવી સહ શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ પણ યોજવામાં આવશે.

બાલવૃંદમાં ધોરણ ૩ થી 8ના સપ્રમાણ વિદ્યાર્થીઓ રાખવા.

બાલવૃંદમાં દરેક ધોરણ-વર્ગના તમામ પ્રકારના વિદ્યાર્થીઓને આવરી લેતાં જૂથ તૈયાર કરવાનાં રહેશે.

જેમકે પ્રતિભાશાળી વિદ્યાર્થીઓ, વિવિધ રસ-રૂચિ ધરાવતાં વિદ્યાર્થીઓ, વિશિષ્ટ જરૂરિયાત ધરાવતાં વિદ્યાર્થીઓ, રમતગમત અને કલામાં સારું પ્રદર્શન કરતાં વિદ્યાર્થીઓ-સૌને સમાન રીતે દરેક જૂથમાં વહેંચવા.

શાળામાં પણ એજ રીતે જે તે ધોરણનાં તમામ ચાર જૂથોનાં વિદ્યાર્થીઓને ભેગા કરી શાળાના બાલવૃંદનાં કુલ ચાર જૂથ તૈયાર કરવાના રહેશે.

દરેક ધોરણનાં ચારેય જુથનાં નામ સમાન રાખવાં

એક ગાળામાં ધોરણ 3 થી 8 ના કુલ 200 વિદ્યાર્થીઓ છે. તો દરેક જૂથમાં 50-50 વિદ્યાર્થી આવે તેનું ધ્યાન રાખવું.

શાળાના બધાં જ બાળકોનો સમાવેશ કરવો.

છોકરા અને છોકરીઓનું પ્રમાણ સરખું રહે તે રીતે જૂથની રચના કરવી.

એક વર્ગમાં 4 વિદ્યાર્થીઓ રમતમાં રસ ધરાવતાં હોય તો દરેક જૂથમાં એક વિદ્યાર્થી આવે તેનું ધ્યાન રાખવું.

વિશિષ્ટ જરૂરિયાત ધરાવતાં બાળકીનો પણ જૂથમાં સમાવેશ કરવો.

 એક જૂથનું નામ શિક્ષક વિદ્યાર્થી તેમજ આચાર્ય સાથે મળીને નક્કી કરવું.

સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન બાલવૃંદની કરવાની થતી સહશૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓનું કેલેન્ડર તૈયાર કરવું.