મમ્મીનાં પ્રેમ જેટલો જ તારો પ્રેમ, માટે જ મા એટલે માસી
મૃદુલાબેન પુનમચંદ જોશીના ચરણોમાં મારી ભાવપુષ્પ રૂપી શ્રધ્ધાંજલી.
માસી,,, તારી સાથે વિતાવેલી પળો કાયમ યાદ રહેશે. હર હંમેશ તુ મને યાદ રહેશે. કેમ? કેમકે મારા જીવન ઘડતરમાં તારો પણ અમૂલ્ય ફાળો છે. તે જે જીવનલક્ષી શિક્ષણ આપ્યુ છે તે મને આજદિન સુધી કામમાં લાગ્યું છે અને તે સમયે તુ યાદ આવે, આવે ને આવે જ.
માસી, આટલી મોટી થયા પછી પણ, તારા ઘરે સ્ટીલના નાના ડૉલકામાં તારું મનપસંદ મેં જાતે બનાવેલું ( ગુંદાનું ભરેલું શાક) આપી અને તારા ઘરે જમીને ડૉલકામાં ભરીને ઘર માટે કંઈક ને કંઈક ખાવાનું લઈ જવું આજે પણ ગમે છે.
મારા જીવનલક્ષી ઘડતરમાં ફાળો :-
ઘરમાં કચરા પોતા ઉત્તમ રીતે કરતાં તો તે જ શીખવ્યા. હું જ્યારે ઝાડુ પોતુ મારુ ત્યારે રસોઈ કરતાં કરતાં તુ જોવા આવે અને બતાવે કે આ રીતે ભાર દઈને કરાય.
વાસણ નાના છાબડામાં લઈને બહાર રખ્યા, માટી , લીંબુ, ઢેખારો, વપરાયેલી દવાના પિચરક. સાબુ તો ક્યાં એ વખતે હતાં? તેલવાળા કે ચીકણાં વાસણ માટીથી જ કોરા કરીને ઘસાય. એકદમ ચાંદી જેવા અને પિત્તળના વાસણ સોના જેવા ચમકાવવાની મઝા પડે!!! કોરા કરવાના નહી પણ બાજુમાં એક બેસવા માટે લાંબી નાની ઓટલી પણ ઊંધા પાડવાના એટલે તાપમાં સરસ કોરા થઈ જાય.
નદી કિનારે કેવી રીતે કપડાં ધોવાય? વાત્રક નદીએ જવા માટે તારા ઘરની સામે એક નાની ગલી માંથી પસાર થઈને ઢાળ ઉતારવાનો. કપડાં ભરેલું સ્ટીલનું ટબ તે માથે લીધું હોય ને મેં હાથમાં નાની ડોલ, સાબુ બ્રશ અને લાકડાનો પાયો ( ધોકો) પકડ્યો હોય. તુ આગળ અને હું પાછળ ચાલુ. ઢાળ ઊતરીને નદીના વહેતાં પાણીમાં કપડાં ધોવા એ એક માસ્ટરી છે. પત્થર પર સાબુ બ્રશ કરીને પાયા મારવાના અને છુટ્ટા વહેતાં પાણીમાં કપડાં નીતરવાના….. એ પાણીમાં કપડાં છુટ્ટા થાય અને એ કપડાં સાથે રમત કરવાની મને મઝા પડે. છેલ્લે બે ચાર કપડાં હું ધોવા માંગુ. મારાથી કપડાં વહેતાં પાણીમાં તણાઈ જાય અને તે લેવા હું પાણીમાં દોડું. માટે જ માસી મને “મહોતા “ ધોવા આપે એટલે તણાઈ જાય તો પણ વાંધો નહીં. મને એમ થાય કે આવી રીતે વહેતાં પાણીમાં કપડાં ધોતાં મને ક્યારે આવડશે? ( બસ એ સમયે માસી સાથે મહોતા ધોયા પછી કદી નદીમાં કપડાં ધોયા નથી - હા, માસી સાથે હોય ત્યારે જ જવાય. )
તારી સાથે આ નદીએ કપડાં ધોવા જવાનું બહુ ગમતું.
સરસ મજાની રસોઈ બનાવવી તે શીખવાડી. સંજયભાઈ માટે રોટલી બનાવવાનું આવે ત્યારે ગમે. અંદર નાનું રસોડું, સાંકળી ચોકડી અને એ જ તારી હૂંફ વાળું રસોડું ત્યાં બેસી જમવું અને જમવાનું બનાવવું ખૂબ ગમે.
બીમારીમાં માસી જોઈએ જ :-
તાવ આવે કે શરદી સળેખમ થાય, ડૉ.વ્યાસ સાહેબની દવા લઇને સીધુ માસીને ઘરે જ જવાનું. ડોક્ટરની દવાનો અને તારા પ્રેમનો બંન્ને ડોઝ એક સાથે મળી જાય એટલે તરત જ રાહત. જો કોઈ સંજોગોમાં બિમારી વખતે માસીને ઘરે ન જવાયું હોય તો, સંદેશો મોકલાવવો પડે, માસી તુ આવીને માથે હાથ ફેરવે ને ખબર અંતર પૂછે એટલે તરત બેઠા થઈ જવાય. માસી આવે એટલે તરત ચેતના આવી જાય.
નાનપણમાં મને પીળીયો થયેલો ત્યારે એક મહીના સુધી તારા ઘરે રહેવા મળ્યું હતું. તારા હાથના બાજરીના રોટલા અને મગ અને મધ પણ…. જલ્દી જલ્દી આરામ થઈ જાય!!!
મારા સીમંત પછી માસી અઠવાડિયે બે વખત આવે જ. મારે આ સમયે શું ખાવું, તંદુરસ્ત બાળક માટે કેવો આહાર વિહાર રાખવો તે સમજાવે. મમ્મીને પણ મારા માટે શું ( વસાણું- ગુંદર- મેથીપાક- સૂંઠ/ ગંઠોડા વગેરે…) ખવડાવું અને ડિલિવરી પછી શું તૈયાર રાખવું તે સલાહ આપે. મને ને મમ્મીને ઘણું બધું શીખવે.
માસીના ઘરે જવું ગમે :-
દર અઠવાડિયે મમ્મી સાથે માસીના ઘરે જવુ ગમે. ચાલતાં ચાલતાં પાછલા રસ્તે ઘાંચીવાડા માંથી જવાનું. એટલો આનંદ હોય કે ના પૂછો વાત!!! ક્યારેક રાત્રે પણ જઈએ.
માસીના ઘરે પ્રવેશવા પાછળ નાની બારણી જેવો પ્રવેશ દ્વાર! નાના બારણાં માંથી પ્રવેશી ચાર પાંચ પગથિયાં નીચે ઉતરીને ઘરમાં પ્રવેશ કરવાનો અને સીધું જ હીંચકા પર. આખી દુનિયાનો આનન્દ અને સુખ અહીં જ મળે.
ચેતુ બેન જીજા આવે ત્યારે અવશ્ય જવાનું. જાતજાતની વાતો કરવાની/ સંભાળવાની અને નવું નવું માસી ખાવાનું બનાવે તે ખાવાનું….. માસી અમારા માટે કંઇક ને કંઇક ખાવાનું રહેવા દે. જે બનાવ્યું હોય તે ખાવાનું અને માસીના હાથનું બધુ જ ભાવે.
સંજયભાઈ સાથે વાંચવા જાઉં ત્યારે માસી અમારા માટે મનગમતા નાસ્તા બનાવે. ઉનાળાના દિવસોમાં, હું ને સંજય રાત્રે શેરીમાં ઓટલા પર કે ખાટલા પર સરકારી સ્ટ્રીટ લાઈટમાં મોડા સુધી વાંચીએ અને લખીએ. અમે ભણીએ અને માસી ખુશ થાય અને અમારી સેવામાં હાજર.
માસી મારી પાસે તો તારી ઘણી બધી વાતો છે પણ મમ્મી સાથેની તમારી વાતો અને સાચા હૃદયનો પ્રેમભાવ અને લાગણીઓ પણ હું જાણું છું. તમારા બંને બહેનોના પ્રેમનો સમુદ્રમાં હંમેશા મેં ભરતી જ જોઈ છે કદી ઓટ નથી જોઈ. અને આ જ પ્રેમ મેં પણ અનુભવ્યો છે.
આજનાં પ્રસંગે બસ પરમ કૃપાળુ પરમાત્માને એ જ પ્રાર્થના કે , માસીના આત્માને શાંતિ આપે અને વૈંકુંઠમાં વાસ થાઓ.
